De nieuwe Schijf van Vijf: hoe gebruik je 'm nou echt?

Jouw route naar fitter worden: de norm, de afval én sports edition

De Schijf van Vijf is vernieuwd. Geen hype, geen dieet trend, maar een richtlijn van het Voedingscentrum gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek. Het iidee erachter is heel simpel: wat eet je om je lichaam goed te voeden en te laten functioneren. Maar oké, alles leuk en aardig: hoe gebruik je dit nou als je wilt afvallen of juist extra veel sport? Dit is jouw route naar fitter en gezonder worden: de afval én sports edition.

Eerst even: wat is die Schijf van Vijf ook alweer?

De Schijf van Vijf is legend. OG. En gaat way back (since: 1953, just saying). Het is een "eeuwenoude" - sorry, dit klinkt oneerbiedig, maar het is wel een beetje zo - indeling van voeding in 5 groepen, gemaakt door het Voedingscentrum. We onderscheiden de volgende vijf schijven:

1. Groente en fruit
2. Volkoren producten
3. Eiwitten (bonen, noten, vis, vlees, eieren)
4. Zuivel of plantaardige alternatieven
5. Gezonde vetten

En water. Altijd water. Een no brainer, maar helaas: geen 'Monster Energy' in het basisplan :)

Tijd voor een nieuwe Schijf van Vijf!

Laten we eerlijk zijn: de Schijf van Vijf was best een beetje achterhaald. Waarom? Omdat de wereld verandert. Meer welvaart, zorgt voor een - gek genoeg - ongezondere leef- en eetomgeving. Denk aan klimaatverandering, schadelijke stoffen en toevoegingen, maar ook desinformatie. Het gevolg is dat er steeds meer mensen lijden aan een chronische ziekte of een vorm van overgewicht. 

Reden te meer om weer even wetenschappelijk te fact-checken. En de onderzoekers waren het er over eens: de Schijf van Vijf moest worden ge-update. En zo geschiedde, want op 9 april 2026 kwam de vernieuwde schijf uit. Klik hier om te bekijken hoe de vernieuwde Schijf van Vijf tot stand is gekomen.

Jouw route naar fitter worden - Basics

De basis (norm) van de vernieuwde Schijf van Vijf samengevat

Oké, maar wat is er dan anders of vernieuwd? Wij vatten de nieuwe norm voor je samen:

• + Meer peulvruchten, tofu en tempé (250g per week), ook falafel en hummus tellen mee!
• - Minder vlees: max 300g per week, waarvan niet meer dan 100g rood vlees.
• + Meer noten: van 25 naar 30 gram per dag.
• - Minder kaas: van 40 naar 20 gram per dag.
• > Wissel zuivel af met alternatieven, bijvoorbeeld sojamelk of kefir.

Schijf van Vijf - Sports edition

Jouw lichaam is geen lege telefoon, die je kunt bijladen op commando.

Als je vaak en intensief sport, dan wil je lichaam vooral één ding: brandstof en herstel materiaal. Als we dan kijken naar de Schijf van Vijf, dan zijn er een aantal pijlers die hier direct aan bij dragen.

Wat helpt voor sporters:

• Koolhydraten (volkoren brood, pasta, rijst) 👉 dit is je energie voor training
• Eiwitten (kip, vis, tofu, bonen) 👉 dit helpt je spieren herstellen en groeien
• Vetten (noten, olie) 👉 belangrijk voor hormonen en langdurige energie

Of te wel: je kunt niet hard trainen, daarna een zak chips eten en hopen dat je “fit wordt” (of blijft ;).

Schijf van Vijf - Afval edition

Geen magie, gewoon de same old basisregels.

Wil je afvallen en wat kilo's kwijt? Dan gelden hiervoor de same old basisregels. Het is geen magie, het lukt niet met zo min mogelijk eten. Het gaat om slimme en betere keuzes maken. En volhouden.

Hoe helpt de schijf je bij afvallen:

• Volkoren en groenten vullen goed 👉 en bevatten relatief weinig calorieën
• Verhoog je eiwit inname 👉 want die zorgen ervoor dat je langer vol zit 
• Minder bewerkt eten (koek, snacks, frisdrank) 👉 lees: minder “onbewuste calorieën”

Resultaat: minder caloriëen, maar ook minder honger. Des te makkelijker wordt het!

Lang leve de verzadiging: de échte game changer

Een ander belangrijk basis principe vanuit de Schijf van Vijf is verzadiging. We maken onderscheid in verzadigde en onverzadigde vetten. En in snelle koolhydraten (enkelvoudig, ook wel suikers) en langzame (meervoudige) koolhydraten. En eigenlijk komt het neer op het "verzadigde" gevoel dat deze voedingsstoffen je kunnen geven. Want iedereen die wil afvallen weent: niet alle calorieën voelen hetzelfde. Simpel voorbeeldje:

• Een zak chips a 500 kcal → snel weer honger
• Een bord volkoren pasta met kip en groenten a 500 kcal → je zit propvol

De vernieuwde Schijf van Vijf houdt hier nog beter rekening mee.

Wat is het NIET?

Even belangrijk. De Schijf van Vijf is:

• Geen crashdieet
• Geen “verboden te eten lijst”
• Geen belofte voor een sixpack!

Wat is het WEL?

Wat betekent het dan wél voor je? En hoe pas je de Schijf van Vijf toe in jouw dagelijks leven en eetpatroon? Het Voedingscentrum heeft zelf een handige calculator (klik op de button hieronder) om jouw eigen Schijf van Vijf te checken. En voor de rest is het easy peasy, als je deze principes hanteert:

• Vul je bord voor de helft met groente
• Kies volkoren in plaats van wit
• Eet elke dag iets met eiwit
• Drink vooral water
• En laat ruimte voor iets lekkers zonder schuldgevoel

Conclusie: de Schijf van Vijf is een basis voedingsplan voor je lichaam. Wil je afvallen of beter sporten/presteren? Dan is dit geen leuke tip, maar een wetenschappelijk onderbouwde basis voor jouw eetpatroon en voedingsschema.

Let's get VYTAL!
(met hulp en ondersteuning van het Voedingscentrum)